Jonny Hiko

Kendine Johnny diyor. Buralarda insanlar ona sadece Jonny Hiko der.

Hayat ona sert vurdu. Deniz piyadelerine iki yıllık bir sözleşmeyle katıldı ve Afganistan’a gönderildi. Onu kayıp saydılar. O yokken sevdiği kız en yakın arkadaşıyla evlendi, babası da hayata veda etti. Geri döndüğünde karşısında boş bir ev, yan bakışlar, şişe ve tutmayan geçici işler vardı.

Tuhaf olan şu: onun gibi yaralı bir Rus subayı, düşman taraftan biri, onu kilometrelerce sürüklerken aynı Rus şarkısını mırıldanıyordu. Jonny o melodiyi o günden beri kafasında taşıyor.

İşler kuruyup gidince hırpalanmış bir gitar aldı; sonra şarkılar içinden dökülmeye başladı. Şimdi cuma ve cumartesi geceleri Hico’daki barda söylüyor. Küçük bir yer, ama hep dolu; sadık bir dinleyici kitlesi var. Ona İngilizce Rus şansonu söyleyen ilk Amerikalı diyorlar. Jonny ise sadece hikâyesini bildiği tek yolla anlatıyor.

Rus plak şirketlerinden biri Jonny’yi duydu ve izlemeye değer bir şey gördü. Ortaya özel bir şey çıktı.

İşte Jonny Hiko — yüreği açıkta, fazla cilası olmayan bir adam. Bu da onun şarkılarından biri.

Jonny Hiko’nun hikâyesinden:

Kandahar’ın dışına indirilen ilk deniz piyadelerinden bazıları bizdik. Ben de en öndeki birliklerden birindeydim, işin tam ortasında.

Aylarca süren saf kaos. Taliban her yerdeydi, gece gündüz üzerimize ateş açıyorlardı. Adamlarımızı birer birer kaybediyorduk. Yabancı toprak. İnsanı diri diri yakan güneş, ılık kirli su, neredeyse hiç yiyecek yok. Bunlar da kurşunlar kadar insanı eziyordu. Her gün biraz daha dibe batıyorduk.

Bir gün beni ve birkaç kişiyi keşfe gönderdiler. Sonra bildiğim tek şey: bir parıltı, bir patlama, tam altımda.

Sonrası bulanık. Bilincim gidip geliyor. Bacaklarım? Hiçbir şey. Kıpırdayamıyorum. Sonra biri beni kumların ve taşların içinden sürüklemeye başlıyor; uzun, lanet olası bir süre. Bir subay bu, Rusça konuşuyor. O zamana kadar birkaç kelime öğrenmiştim.

Kafam başka bir yerde, sanki orada bile değilim. Ama o şarkı söylüyor, bir Rus şarkısı. O şey ömrüm boyunca içimde kaldı, kurşun gibi derine kazındı.

Zaman yok olmuştu. Adının Andrey olduğunu söyledi. Ben yanmış dudaklarımla zar zor “Jonny” diyebildim. O da yaralıydı, son gücüyle dayanıyordu. Buna rağmen beni, bir Amerikalıyı, aramızda ne olursa olsun çekip götürüyordu.

Onu ayakta tutan neydi? Hiç bilmiyorum.

Beni bir geçitteki Kızılhaç kampına kadar ulaştırdı. Onu bir daha hiç görmedim.

Farklı bir tarafta olan Rusça konuşan bu adam hayatımı kurtardı. Kendi hayatını riske atarak.

Kendini o şarkıyla ayakta tuttu; belki ikimizi de hayatta tuttu. O şarkıyı bir gün söyleyeceğim. Kesin.

Jonny Hiko’dan:

Annem beni dünyaya getirirken öldü. Babam bana onun babasının adını verdi; sanırım hatırasını yakın tutmak için yapabileceği en küçük şey buydu.

Büyürken babam benim için her şeydi. Sessiz bir gücü vardı, bilirsiniz; gerektiğinde sert olabilirdi ama altında hep bir sıcaklık vardı. Sekiz yaşındayken frenleri tutmayan bisikletle yokuştan aşağı uçtuğumu hatırlıyorum; nehrin üzerindeki uçuruma doğru giderken avazım çıktığı kadar bağırıyordum. Bir anda babam koşarak geldi, tam kenardan düşmeden önce gidonu yakaladı. Birlikte yuvarlandık, çizildik, morardık ama hayattaydık. O böyleydi. Gerektiği anda hep oradaydı.

Çok şeyi yoktu; üniversite diploması yok, miras yok. Sadece nasırlı elleri ve beni mahrum bırakmamaya yeminli inatçı İrlandalı bir yüreği vardı. Son parasını futbol ekipmanıma harcar, beni her antrenmana götürürdü. Küçük kasabamızın gördüğü en iyi oyuncu olmamı sağladı. Katolik yetişmişti ve bunu gerçekten yaşardı. “İnsanlara, sana davranılmasını istediğin gibi davran, oğlum” sözünü bin kez duymuşumdur.

Akşamları verandaya oturur, birasını alır ve eski İrlanda şarkıları söylerdi. Bir enstrüman çalmazdı ama sesi insanı durduracak kadar güzeldi. Kadınlar ona ilgi duyardı, elbette. Ama annemden sonra başka kimseye bakmadı.

Ordu Afganistan’da kaybolduğumu bildirdiğinde her şey değişti. Komşular sonradan anlattı: sanki içinden bir şey kırılmış. Onu evimizin önündeki eski bankta bulurlarmış; yola bakar, sanki her an yürüyüp gelecekmişim gibi beklerdi. Kalbi sonunda orada durdu.

Bana para bırakmadı; ev o kadar çok kez ipotek edilmişti ki geriye bir şey kalmamıştı. Ama bana verdiği şey? Her mirastan daha değerliydi. Ne olursa olsun yürümeye devam etmeyi öğretti. Sonuna kadar gitmeyi. Açıkçası, hayatta kalabileceğimi hiç sanmadığım şeylerden beni geçiren ders buydu.

Bu şarkı onun için.

Jonny Hiko’nun anılarından:

Adı Becky’ydi. Rebecca Sullivan. Babasının lastik dükkânı vardı, yanında küçük bir tamirhane; sağlam, güvenilir bir iş, tıpkı evleri gibi. Kasabamızda insanların “iyi hayat” dediği şeye sahiptiler. Rahat. Güvende. Daha bakınca anlaşılırdı.

Benim için — hatta tanıdığım bütün erkekler için — Becky sanki gökten inmişti.

Altın saçlar, mavi gözler... ve insanın içindeki her şeyi yerinden oynatabilen bir gülümseme. Onu gördüğüm anda anladım. Mahvolduğumu biliyordum.

Tom diye bir arkadaşım vardı. Her şeyde rakiptik; hatta farklı takımlarda oynardık. Becky diğer kızlarla maçlara gelirdi, Tom’la ben de hangimiz için daha çok tezahürat yaptığını asla çözemezdik.

Bir maçta Tom bana sert vurdu. Çok sert.

Becky hastanede beni ziyarete gelirdi. Bazen Tom’la birlikte.

Ona kin tutmadım. Spor böyle bir şey... olur böyle şeyler.

İyileştiğimde Becky’yle ayrılmaz olduk. Gece geç saatlere kadar yürürdük; ailesi bundan nefret ederdi. İlk öpücükler, ilk “seni seviyorum”lar... yerden bir karış yukarıda süzülüyor gibi, bütün dünyanın kaybolduğu o his. Sessiz, parlayan bir mutluluktu bu; konuşmayı da mutlu olmayı da bırakamayan iki kalp.

Ama babamla benim pek bir şeyimiz yoktu. Üniversite bizim için yazılmış bir ihtimal değildi. Bir şeyler kazanmak, bir çıkış yolu bulmak için Ordu’yla sözleşme imzaladım.

Becky ağladı. Kalmam için yalvardı; herhangi bir işi kabul etmemi, ne olursa olsun gitmememi istedi. Geri döneceğime söz verdim. O da bekleyeceğine söz verdi — ne olursa olsun.

Onu suçlayamam. Elinden geldiği kadar bekledi. Ben de her şeye rağmen hayatta kaldım. Onu düşünmek... beni ayakta tuttu. Tutunacak bir şey verdi.

Bugün Tom ve Becky’nin iki çocuğu var. Mutlular. Ve buna gerçekten seviniyorum. O kıza, bunca yıl içimde taşıdığım o temiz ve iyi duygu için minnettarım. Hâlâ içimi ısıtıyor... hâlâ bana güç veriyor.